Een klein pronkstuk in onze collectie is een zeldzame uitgave van het hofdicht Heemse van Clara Feyoena van Sytzama. Deze adellijke dichteres werd in 1729 geboren in Leeuwarden en bracht haar jeugd grotendeels door op de Tammingaborg in het Groningse Bellingeweer. Daar begon ze al vroeg met het schrijven van verzen. Ze was nog maar zestien, toen ze in 1746 debuteerde met de bundel Bellingeweerder uitspanningen. Na haar huwelijk met een Overijsselse baron verhuisde Clara Feyoena naar de havezate Heemse bij Hardenberg in Salland. Daar zou ze de rest van haar leven doorbrengen en schreef ze ook haar hofdicht, waarin ze, verdeeld in vier zangen, een wandeling door haar tuin en de bossen en velden in de omgeving beschrijft.
Afgelopen zondag werd in de Lambertuskerk van Hardenberg een andere kant van Clara Feyoena van Sytzama en het buitenleven op Heemse belicht. De Stichting Historische Projecten Hardenberg presenteerde een uitgave van een herontdekt handgeschreven kookboek dat ooit aan haar toebehoorde en nu in het Drents Archief in Assen berust. De meer dan driehonderd recepten in het manuscript brengen de adellijke keuken en het dagelijkse leven op een achttiende-eeuws landhuis verrassend dichtbij.
‘Als we een kasteel bezoeken en ons vergapen aan het glanzend goed en kostbaar porselein, kijken we naar een andere wereld’, stelt Redmer Alma, bestuurslid van onze stichting, in zijn bijdrage aan de nieuwe uitgave. ‘Het blijft aapjes kijken.’ Dankzij het historisch eten valt die afstand weg en ervaren we het verleden heel direct, met al onze zintuigen. ‘Dan blijft de geschiedenisbeleving niet langer bij het afstandelijke aapjes kijken, maar wordt het aapjes zijn.’
E. Wolbink, red., Kookboek van Clara Feyoena. Een culinair kunstwerk uit de 18e eeuw (Stichting Historische Projecten Hardenberg, 2026, 292 pp.). Zie voor meer informatie over deze uitgave geheugenvanhardenberg.nl.
